घरेलु तथा साना उद्योगमा २४ लाखलाई रोजगारी

नारायण ढुङ्गाना

पुस ९, काठमाडौं । नेपालका घरेलु तथा साना उद्योगमा २४ लाख ६६ हजारले रोजगारी पाएका छन् । नेपाल घरेलु तथा साना उद्योग महासंघका अनुसार देशका २ लाखभन्दा बढी उद्योगमा उनीहरूले रोजगारी पाइरहेका छन् ।

महासंघका कार्यकारी निर्देशक चुडामणि भट्टराईले अहिलेसम्म नेपालमा ३ लाख ८६ हजार घरेलु तथा साना उद्योग दर्ता भएका छन् । दर्ता भएका मध्ये २ लाख ६४ हजार साना उद्योग नवीकरण भइरहेका छन् ।

कति उद्योग चलेका छन् भन्ने एकिन विवरण नभए पनि अनुमानित २ लाख उद्योग सञ्चालनमा रहेको महासंघका कोषाध्यक्ष सत्यनारायण प्रजापतिले बताए । नेपालमा सञ्चालित उद्योगमा कूल ३५ हजार ३ सय करोड रुपैयाँ लगानी भइसके पनि सरकारको ध्यान कम पुगेको भट्टराईको गुनासो छ ।

वि.सं २०४७ मा संघको रुपमा स्थापना भएको संस्था २०५३ सालमा महासंघ बनेको थियो । महासंघमा अहिले ३५ हजार सदस्य रहेका छन् । सदस्यमध्ये महिला मात्रै ११ हजार छन् । उत्पादनमूलक सहकारी एशोसिएट सदस्य हुने व्यवस्था र १९ वस्तुगत संघ छन् । औद्योगिक व्यवसाय ऐन २०६३ अनुसार ५ लाख पूँजी र ९ जना कामदार भएका तथा २० किलोवाट भन्दा कम विद्युत् खपत गर्ने उद्योग घरेलु तथा साना उद्योगमा पर्छन् ।

घरेलु उद्योगमध्ये सेवामूलक उद्योगमा ४५ प्रतिशत रहेका कार्यकारी निर्देशक भट्टराईले बताए । ऊर्जा र सञ्चार क्षेत्रमा भने न्यून लगानी छ । सबैभन्दा बढी प्रदेश नं ३ मा ३७ प्रतिशत उद्योग सञ्चालनमा छन् । प्रदेश नं ५ मा १७, प्रदेश १ मा १४, प्रदेश ४ मा ९ सुदूरपश्चिममा ६ र गण्डकी प्रदेशमा ९ प्रतिशत उद्योग सञ्चलालनमा छन् । रासस